Home2019-06-14T13:18:46+02:00

Leer weer langzaam denken

Afgelopen dinsdag tijdens Brave New World, stond Margriet Sitskoorn op het podium. Sitskoorn is hoogleraar klinische neuropsychologie en heeft onlangs een nieuw boek gelanceerd, Hersenhack: update je brein. Ze eindigde haar optreden met een boodschap aan iedereen:

leer weer langzaam te denken.

Margriet Sitskoorn tijdens Brave New World

Ze zei dit in de context van het gemiddelde telefoongebruik. Mensen schijnen de telefoon honderden keren per dag op te pakken. Andere mensen dan ik. Deze week zit ik op een gemiddelde van 50 keer per dag en dat is hoog voor mijn doen. Dit gedrag van constant een telefoon oppakken leidt volgens Sitskoorn tot een constante onderbreking van ons denken en dat heeft gevolgen.

We kunnen er natuurlijk wel wat aan doen. Wat me enigszins verraste was dat ze wees op dingen als zet je notificaties uit, lees je e-mail alleen aan het begin en het eind van de dag, niet tussendoor. Ik dacht dat we al tien jaar verder waren in onze omgang met digitale communicatie, maar blijkbaar nog niet.

Na het luisteren naar Sitskoorn’s verhaal constateerde ik dat ik al een tijdje aan het overschakelen ben naar langzamer denken. Ik heb al een tijd geleden besloten Facebook links te laten liggen. Sinds die tijd ben ik intenser gaan bloggen, een vorm die meer aandacht vergt dan een update plaatsen op een sociaal platform.

Ik heb wel nog altijd honger naar nieuwe kennis. Mijn netwerk was er goed in die te voeden met interessante links naar artikelen in bronnen die ik zelf niet zou vinden. Vanaf het moment dat ik me niet meer dagelijks in een online sociaal netwerk onderdompelde miste ik dat. Het duurde even voordat ik een andere vorm had gevonden, maar sinds een maand of twee vind ik de inspiratie in non-fictie boeken. Non-fictie lezen was een activiteit die ik al jaren niet meer ondernam, omdat het me teveel tijd kostte, ik de concentratie niet kon opbrengen en tot meer informatie overload zou leiden in mijn hoofd.

Wat blijkt? De boeken die ik in de afgelopen maanden heb gelezen vond ik veel informerender dan al die losse artikelen die ik vroeger las (en alleen maar omdat ze toevallig voorbij kwamen). In een boek neemt de auteur de tijd om je mee te nemen in een gedachtengang, neemt zijpaden, construeert een theorie. Het vergt inderdaad concentratie en lange adem om een boek te lezen.

Twee vriendinnen vroegen me onlangs hoe het me lukt weer boeken te lezen. Een logische vraag aangezien we alle drie jonge ouders zijn. Ik kan dat nu, omdat:

  1. Dochter me ’s nachts niet meer wakker houdt;
  2. Ik niet meer overladen wordt met input vanuit een groot online netwerk;
  3. De televisie aanzetten een uitzondering en bewuste keuze is;
  4. Ik geen whatsapp gebruiker ben.

Kortom, ik ontvang veel minder berichten gedurende de dag die verwerkingstijd vragen en ik slaap weer voldoende. Ik denk dat dit voor iedereen voorwaarden zijn om langzamer te kunnen denken.

Belangrijk nog om te melden is de tip die ik van Frank kreeg: ook met vijftien minuten per dag kom je verder in een boek. Die tip heeft me in beweging gekregen om aan een eerste boek te beginnen. En wat gebeurd er vervolgens? Ongemerkt lees ik nu zo weer een uur of langer achter elkaar.

Mijn brein wordt weer gevoed. Langzaamaan. Ik kan zeggen dat het best goed voelt. Ik ga het boek van Sitskoorn nog lezen. Wellicht heeft ze nog meer goede ideeën.

Stories for the future

At Brave New World, Bruce Duncan talked about the LifeNaut project. From their website:

 LifeNaut.com is a web based research project that allows anyone to create a digital back-up of their mind and genetic code. The ultimate goal of our research project is to explore the transfer of human consciousness to computers/robots and beyond.

https://www.lifenaut.com

It is an interesting idea: create a back-up of your self, so you can live beyond life in a robotic form. As a proof of concept the foundation running this project, created a social robot called Bina48. During Duncan’s presentation the audience got the chance to interact with the robot. It was funny, creepy and disappointing at the same time. Funny, because the answers were of the philosophical kind. Creepy, because it was a robotic head, sort of thinking for itself. Disappointing, because it was clearly not a true conversation in the social convention of human kind.

The LifeNaut project is interesting, but I would never take part in it. Sharing my most private details, such as my DNA and inner thoughts, with a tiny privately owned foundation is not my idea of taking care of my own data. However, there was one idea Duncan talked about that got me excited. It was the idea to be able to talk to people living now, like you and me, three hundred years in the future.

I immediately thought of family stories. I grew up in a family with very little stories of previous generations passed on to me. Whenever I talk to people who grew up in story sharing families, I’m amazed how much they know about their family history and know how to characterize family members without ever having met them.

Telling stories that travel through generations is how we shared knowledge before the invention of the printing press and it still is an important skill humans rely on. The downside of telling stories through generations is that they will be transformed with every retelling. So wouldn’t it be cool to have a family story box, that records stories for eternity? That a relative ten generations down the line could listen to my stories without the interference of the nine generations before them?

I would have loved to listen to stories of my grandmothers, who both died before I was born. I would have loved to hear them tell what they loved to do, on a daily basis. Hear my grandmother tell how she was sowing a skirt for my mother. Or what my other grandmother felt like when she sent my seventeen year old father off to university. And hear them talk about life’s lesson’s. What mattered to them? What inspired them? What made them angry? What made them sad? What made them happy?

Talking to a robot carrying my grandmother’s face in silicone would not fill in the gap. I would be too aware of interacting with ‘not-the-grandma’. What I would love instead is to see how my grandmothers would move around their house, interact with their kids (amongst them my parents), hear them talk to their husbands. Most of all, I would prefer to listen to them. If only they’d recorded something of the lessons they learned coping with life, before they died.

So ditch the idea of robots and AI to create a mind file. Instead, I think we can be way more attentive to capturing stories that we want to pass on to next generations. And there is no technical barrier to start right now. We are the first generation that have a magic story tool within arm’s reach all the time.

One life event that I experienced was the Enschede fireworks disaster, 13 May 2000. I never captured my experiences. When I think of it, how cool would it be if Daughter’s grandchildren (if they happen to exist) can ask a box to play back my story of my experience being in Enschede when the disaster struck. It would be way more compelling than my Daughter’s retelling of my story, and way more interesting than reading the news archives. And how cool would it be that they cannot only hear me tell my version, but the Man tell his version of the experience as well.

I started writing letters to Daughter ever since she was born. There’s already more than 130 of them. They range from my struggles dealing with her crying during the first few months to capturing short dialogues. These letters are a start for a collection that I intend to pass on to future generations. After yesterday I realize I need to add voice and moving image to those letters as well. Not only from me, but from more members of my family.

The only technical challenge we face is storing them in a way that ten generations from now, the stories can still be heard, seen and read. But that’s something AI will have taken care of by then.

Visited: Brave New World

Oinkubators, organoids, the born and the made are merging, Bina48, mind files, 3D printed bones as an art exhibition, artificial wombs, orthodontics for sexual pleasure, less focus on the brain and more on the body, and the appeal to think slowly again. That summarizes the things I heard at Brave New World, a two-day conference on how future technology will impact human life. Clearly aimed at a scientific audience, the level of talks during this event was high and the quality was mostly in the excellent category.

I went purely for inspiration, as none of the subjects are in my field of expertise. However, there was an interesting recurring appeal that directly targeted the heart of what I do for a living. Many speakers hinted at the need for stories and future scenarios to better explain the implications of new technologies that are being developed right now.

Note to self: explore opportunities to apply storycrafting in the scientific domain.

Interesting detail during this conference: 9 out of 22 presenters where women. 40%. Pretty balanced.

Second note to self: very worthwhile to visit next year.

Tags: , |

Gelezen: Is social media gevaarlijk of nuttig?

Elja Daae schreef een mooie blog post over deze vraag. Haar antwoord op de vraag: beide natuurlijk.

Ik zat vooral te knikken bij dit:

Ik zei dat ik het jammer vind dat kinderen niets uitgelegd krijgen op school over social media en internet veiligheid en dat soort dingen. 

Elja Daae, Is social media gevaarlijk of nuttig?

Eigenlijk schrik ik van de gedachte dat tieners nog steeds weinig uitleg krijgen over de sociale en technische mechanismen achter social media (en internet in het algemeen). Dat moet toch standaard onderdeel zijn in elk curriculum inmiddels?

Gelezen: Invisible Women

Imagine a world where your phone is too big for your hand, where your doctor prescribes a drug that is wrong for your body, where in a car accident you are 47% more likely to be seriously injured, where every week the countless hours of work you do are not recognised or valued.  If any of this sounds familiar, chances are that you’re a woman.

https://www.carolinecriadoperez.com/books

Aldus Caroline Criado Perez over haar boek Invisible Women (ook in Nederlandse vertaling beschikbaar als Onzichtbare Vrouwen).

Als een tenniskanon dat te snel staat afgesteld schiet Criado Perez feiten op je af over hoe vrouwen genaaid worden.

Medicijnen die op de markt komen, omdat ze werken….voor mannen. Of dat ook geldt voor vrouwen? Geen idee, niet getest. Oh, het medicijn heeft bij vrouwen een tegenovergesteld effect? Oeps, foutje. Ja, weet je, die vrouwen hebben ook zo’n ingewikkeld lichaam met al die hormonen en menstruatiecycli. Kunnen we niet aan beginnen.

De crashtest voor het nieuwste model auto. Vijf sterren veiligheid….voor mannen. Vrouwen? Sorry, hebben we niet getest. Oh ja, toch wel, met een vrouwelijke pop….op de bijrijdersstoel. Twee sterren.

Je huis verloren in de tsunami? Wij bouwen een nieuw huis. Zonder keuken.

Een toiletdeur met een slot erop? Wie heeft dat nou nodig? Wat? Vrouwen die worden verkracht als ze hun behoefte in de bosjes moeten doen? Dat is vast een broodje aap verhaal.

Wat? Je valt flauw tijdens je menstruatie? Ach, meid. Zit allemaal in je hoofd. Hoort er allemaal bij. O. Je had toch endometriose. Tja, lullig voor je, dat je daar pas na acht jaar achterkomt.

Zo kan ik nog wel even doorgaan. Je wordt er niet vrolijk van. Iedereen heeft een vooroordeel over de vrouw. Inclusief de vrouwen zelf. Door gebrekkige dataverzameling weten we eigenlijk niets over ‘protovrouw’ en is de hele wereld ingericht door en voor de helft van de bevolking. In de wetenschap is de vrouw nog steeds onzichtbaar. Criado Perez maakt dat in haar boek inzichtelijk.

Ze laat mij, de lezer, achter met het gevoel dat het een wonder is dat er überhaupt vrouwen genezen worden, dat vrouwen überhaupt wel eens een auto-ongeluk overleven, dat vrouwen überhaupt zich kunnen voortbewegen in een wereld die voor langere mensen met een andere spierkracht is gebouwd. Het zet meteen het lezen van Bregmans’ De meeste mensen deugen in perspectief. De meeste mensen deugen, maar vrouwen moeten zich wel in heel veel meer bochten wringen om mannen tevreden te houden (of ze van het lijf te houden). Het is in ieder geval duidelijk dat de vrouw ook in 2019 nog steeds van alle kanten genaaid wordt.

Lichtpuntjes zijn er zeker. Dankzij bijvoorbeeld de invloed van cardioloog Harriette Verwey, die de boodschap is blijven herhalen dat het vrouwenhart anders reageert dan het mannenhart, is de kans dat een vrouw een hartaanval overleeft wellicht wat vergroot (lees ook het interview van Els Quaegebeur met Verwey in haar boek De kok, de boerin, haar advocaat en dier verpleegster). Wat mist is wetgeving die het onmogelijk maakt voor onderzoekers in zowel de wetenschap als de industrie de vrouw te negeren.

Aangezien dat met vertraagde werking gaat gebeuren is de vraag, wat doen we in de tussentijd? Deze vraag spookt de hele week al door m’n hoofd. Een zijproject heb ik al in gang gezet (meer daarover later), maar het voelt als te weinig. Ik broed er nog even op.

Terwijl ik m’n ei uitbroed, kun jij het boek aanschaffen en lezen. (NL / ENG)

Tags: , , |

Gezien: De grote dataroof

Ongeveer een maand geleden werd ik door de Man gewezen op een boek met de titel The Age of Surveillance Capitalism. De schrijver, Shoshana Zuboff, legt in haar boek uit hoe grote techbedrijven data ongevraagd verzamelen en inzetten om ons gedrag te voorspellen en beïnvloeden. Het is een dikke pil en ik werd gewaarschuwd dat het geen makkelijk leesvoer is.

Het is daarom heel fijn dat Tegenlicht van afgelopen zondag een introductie geeft van het werk. In De grote dataroof vertelt Zuboff over wat surveillance capitalism is, hoe het ons leven (kan) beïnvloed(en) en wat er nodig is (antwoord: betere wetgeving).

Het thema van big data is te belangrijk om je er niet in te verdiepen. Ik heb de aflevering van Tegenlicht gekeken en raad je aan dat ook te doen. Zuboff’s boek is nu mijn eerstvolgende op de leeslijst (op dit moment ben ik bezig met Invisible Women, over de ‘gender data gap’. Later meer daarover).