“Paulien Cornelisse was iemand met wie je op afstand een beetje bevriend raakte,” schreef televisierecensent Buijsse in de Volkskrant. Inderdaad. Ik ben helemaal niet iemand om fan van iets of iemand te zijn, maar ik kan voor sommige mensen die in mijn leven figureren, omdat ze veel publieke zichtbaarheid hebben, wel enorme bewondering hebben. Paulien Cornelisse was zo iemand. Iemand waar ik op afstand mee bevriend was geraakt. Verdomme. Was. Want ze overleed gisteren. En dat raakt me. Onverwacht.
Ik luisterde al regelmatig met veel plezier naar de podcast van haar Man met de microfoon, Chris Bajema, maar ik werd trouw luisteraar toen hij, Cornelisse en hun zoon een jaar in Sheffield verbleven. Het is zo’n tussenjaar waar ik zelf ook wel eens van droom, maar vooralsnog onhaalbaar lijkt. Zelf had ik het dat jaar niet fijn en om dan wekelijks even meegenomen te worden naar een voor mij onbekende stad in Engeland, te horen over hoe de zoon, ongeveer dezelfde leeftijd als Dochter, dapper Engels leerde op een Engelse school, hoe Bajema op bezoek ging bij een scharenfabriek, waar ik er toevallig een van in de la heb liggen, omdat een collega van Man bevriend was met de eigenaar en voor het hele team scharen had gekocht, hoe Cornelisse Nederlandse les gaf aan studenten en af toe met haar taalcollega’s een inkijkje gaf in de lessen, uiteraard over tussenwoordjes die op zichzelf geen betekenis hebben, maar wel heel belangrijk zijn in onze taal, hoe ze zich verwonderden over de tweede hands ‘charity shops’ en vooral ook hoe ze van totaal onwetende bezoekers naar bewoners van de stad toegroeiden, bowlend en al. Dankzij Bajema’s verhalen was ik ook even een jaar op bezoek in Sheffield.
Natuurlijk heb ik de boeken van Cornelisse gelezen en ik keek altijd uit naar haar 150 in de Volkskrant. Hoewel ik de afgelopen maanden nauwelijks de krantenapp opende, zocht ik haar stukjes wel nog regelmatig even terug. Het theater bezoek ik doorgaans weinig, omdat kaartjes al uitverkocht zijn tegen de tijd dat ik waarneem dat er een leuke voorstelling is, maar desondanks zag ik haar theatershow Maar ondertussen wel (gisteren op NPO1 uitgezonden) in het Wilminktheater in Enschede, waarschijnlijk omdat ze toen nog niet zo populair was buiten de Randstad. Op het podium bleek ze, net als aan de tafel van DWDD, verdomd grappig. Ze liet me zien dat je nerd en vrouw en grappig en intelligent tegelijkertijd kunt zijn, eigenschappen die in het noordelijk en oostelijk deel van Nederland, waar ik de eerste veertig jaar van mijn leven verbleef, niet altijd op waarde worden geschat, zeker niet in combinatie. Een aantal jaren later ontdekte ik in haar documentaire series over Japan met enige jaloezie dat ze ook hele leuke tekeningen maakte in haar notitieboekjes. Hoeveel creativiteit mag je in één persoon stoppen? Ze was gewoon heel erg goed en heel oprecht in alles wat ik van haar zag. Ook in de podcast van haar man werd me duidelijk dat ze in de publieke ruimte niet een rol speelde. In de intieme opnamen vanuit hun huis in Sheffield was Cornelisse precies zoals ik haar op TV had leren kennen.
Ik keek de uitzending van Jinek terug van gisteravond, waar ze uitgebreid stilstond bij het overlijden van Cornelisse. Aan tafel zat Maike Meijer, die eigenlijk te gast was voor de promotie van een nieuw boek, maar toevallig Cornelisse goed kende. Meijer vertelde dat ze de columns van Cornelisse soms als prompt gebruikt voor haar eigen schrijfwerk, om zichzelf weer aan te zetten. Ik snap dat. Als schrijver kon Cornelisse zo goed van iets onbenulligs, iets waar iedereen overheen luistert of voorbij kijkt, iets bijzonders te maken. Dat maakte het ook zo fijn om wel haar 150 te lezen en de rest van de krant te negeren. Haar observaties waren kleine lichtpuntjes in de week. Nu in de Volkskrant geen nieuwe lichtpuntjes meer gaan verschijnen moet ik het doen met wat er al is. Aangezien ik haar werk voornamelijk digitaal heb gelezen, ben ik vanochtend naar de boekhandel gegaan om haar werk op papier te kopen, zodat ik haar boeken in het zicht kan leggen. Als ik het nodig heb, kan ik het op een willekeurige pagina openslaan en mezelf de dag in prompten met haar werk. Gelukkig is er zoveel.
Het jaar van Bajema en Cornelisse in Sheffield eindigde in mineur met haar kankerdiagnose. Zij ging eerder terug naar Amsterdam voor ziekenhuisbezoeken terwijl Bajema, samen met zijn oudste zoon, stiefzoon van Cornelisse, de boel aan kant maakte voor het laatste vertrek na een jaar wonen in de Engelse stad. Nu blijven haar mannen opnieuw achter, dit keer in een huis in Amsterdam, dit keer voor altijd. Ongelooflijk kut.